Yến mạch cán dẹt, cắt hạt, ăn liền khác nhau thế nào
Ba dạng yến mạch cùng một hạt, khác ở cách cắt, hấp và cán. Bài so số liệu USDA, thời gian nấu, và chỗ sản phẩm ăn liền hay khác: natri và vi chất thêm vào.
Ba túi yến mạch đặt cạnh nhau có thể trông rất khác, nhưng cùng bắt nguồn từ một hạt. Khác biệt đến từ chỗ hạt được cắt, hấp hay cán thế nào, và với loại ăn liền, còn từ những thứ nhà sản xuất thêm vào. Bài này giải thích từng dạng, đặt số đo cạnh nhau và chỉ ra điều cần nhìn trên nhãn.
Một hạt, nhiều dạng
Whole Grains Council, tổ chức chuyên về ngũ cốc nguyên hạt, mô tả chuỗi này theo thứ tự chế biến:
- Hạt nguyên (oat groats): thu hoạch, làm sạch rồi bóc lớp vỏ không ăn được. Theo tổ chức này, loại này nấu lâu nhất.
- Cắt hạt (steel cut oats): hạt nguyên được cắt thành hai hoặc ba mảnh bằng lưỡi dao kim loại. Mảnh nhỏ hơn nên nước thấm dễ hơn và nấu nhanh hơn hạt nguyên.
- Cán dẹt (rolled oats, còn gọi old fashioned): hạt nguyên được hấp rồi cán thành mảnh dẹt. Cán dẹt làm yến mạch chín nhanh hơn.
- Cán mỏng (quick oats) và ăn liền (instant oats): nếu cán mỏng hơn, hấp lâu hơn hoặc cả hai thì ra yến mạch nấu nhanh, và tới cùng là yến mạch ăn liền.
- Cám yến mạch (oat bran): chỉ là phần cám, không có phôi và nội nhũ nên theo Whole Grains Council không tính là ngũ cốc nguyên hạt.
Vậy sự khác nhau trước hết là hình dạng và thời gian chín. Hạt càng được cắt nhỏ, hấp và cán mỏng thì càng chín nhanh và càng mềm khi nấu. Dạng ít qua cán, hấp thường cho kết cấu dai hơn.
Số đo đặt cạnh nhau
Bảng dưới lấy số liệu của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA) cho yến mạch khô, trên 100 gam. Hai cột đầu là hai mẫu phân tích trong bộ Foundation Foods của USDA. Cột cuối là hồ sơ yến mạch ăn liền nguyên chất có bổ sung vi chất trong bộ SR Legacy.
| Trên 100 g, dạng khô | Cán dẹt |
|---|
Nguồn tham khảo
- USDA FoodData Central, bộ Foundation Foods, mã FDC 2346396 (yến mạch cán dẹt kiểu old fashioned) và 2346397 (yến mạch cắt hạt, steel cut). https://fdc.nal.usda.gov/
- USDA FoodData Central, bộ SR Legacy, mã FDC 173904 (yến mạch cán dẹt và cán mỏng, khô), 171661 (yến mạch ăn liền nguyên chất có bổ sung vi chất, khô), 173905 và 171662 (hai loại trên khi đã nấu với nước). https://fdc.nal.usda.gov/
- Whole Grains Council, Types of Oats. https://wholegrainscouncil.org/whole-grains-101/easy-ways-enjoy-whole-grains/grain-month-calendar/oats-%E2%80%93-january-grain-month/types
- Williams BA và cộng sự, Dietary fibre: moving beyond the soluble/insoluble classification, J Anim Sci Biotechnol 2019 (mục β-glucan trong ngũ cốc). https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6537190/