Nhận biết ngũ cốc nguyên hạt trên bao bì
Ngũ cốc nguyên hạt được định nghĩa thế nào theo hướng dẫn của Mỹ, cách đọc danh sách thành phần, và số liệu USDA cho thấy hạt nguyên khác hạt xay xát ở đâu.
Trên bao bì có thể thấy "lúa mì", "nhiều hạt", "ngũ cốc", "nguyên cám". Chỉ một trong số đó có định nghĩa kỹ thuật khá rõ. Bài này đi qua định nghĩa, ba chỗ trên nhãn dùng để kiểm, và số liệu cho thấy hạt nguyên khác hạt đã xay xát ở những cột nào.
Ngũ cốc nguyên hạt là gì
Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ có một văn bản hướng dẫn về cách ghi "nguyên hạt" trên nhãn, bản nháp tháng 2 năm 2006. Theo văn bản này, ngũ cốc được coi là nguyên hạt khi gồm hạt còn nguyên, hạt xay, vỡ hoặc cán dẹt, mà ba bộ phận là cám, phôi và nội nhũ vẫn giữ đúng tỷ lệ như trong hạt nguyên.
Danh sách ví dụ của cơ quan này gồm: lúa mì, gạo, yến mạch, lúa mạch, lúa mạch đen, bắp (kể cả bắp rang), kiều mạch, bulgur, kê, quinoa, cao lương, amaranth, teff, triticale và lúa hoang. Không nằm trong danh sách: đậu nành và đậu gà, vì thuộc nhóm đậu, và các hạt có dầu như hướng dương. Các loại đậu khác cũng thuộc nhóm đậu, nên một gói "ngũ cốc" trộn đậu và hạt chỉ có phần gạo, yến mạch và các hạt ngũ cốc là ngũ cốc nguyên hạt theo định nghĩa này.
Văn bản còn nêu hai trường hợp cụ thể. Yến mạch cán hoặc hấp rồi cán dẹt vẫn là nguyên hạt vì còn đủ cám, phôi và nội nhũ. Lúa mạch đã đánh bóng thì không, vì một phần cám đã bị mài đi, còn lúa mạch mới bóc vỏ trấu thì có.
Hai lưu ý. Đây là bản nháp, không ràng buộc ai, và là văn bản của Mỹ, không phải quy định Việt Nam. Bài dùng nó làm mốc vì nó mô tả cụ thể nhất trong các nguồn mở được.
Số liệu: hạt nguyên khác hạt xay xát ở đâu
Bảng dưới đặt từng cặp cạnh nhau, tính trên 100 g.
| Thực phẩm | Chất xơ (g) | Magiê (mg) | Năng lượng (kcal) | Mã FDC |
|---|
Nguồn tham khảo
- Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ, Guidance for Industry: Whole Grain Label Statements, bản nháp tháng 2 năm 2006 (bản lưu của Whole Grains Council). https://wholegrainscouncil.org/sites/default/files/atoms/files/FDAdraftguidance.pdf
- USDA FoodData Central, bộ dữ liệu SR Legacy (mã FDC 169703, 169756, 168893, 168894, 172688, 174924, 170283, 170284, 173904, 167959). https://fdc.nal.usda.gov/
- NHS, Starchy foods and carbohydrates (phần wholegrain). https://www.nhs.uk/live-well/eat-well/food-types/starchy-foods-and-carbohydrates/
- NHS, How to read food labels (thứ tự thành phần). https://www.nhs.uk/live-well/eat-well/food-guidelines-and-food-labels/how-to-read-food-labels/
- Codex Alimentarius, Nutrition and Health Claims CAC/GL 23-1997 (bản lưu của IBFAN). https://www.ibfan.org/wp-content/uploads/2019/05/GUIDELINES-FOR-USE-OF-NUTRITION-AND-HEALTH-CLAIMS.pdf