Đọc nhãn dinh dưỡng trên bao bì thực phẩm từ hạt

Mặt trước bao bì là chỗ nhà sản xuất được tự do chọn chữ nghĩa. Mặt sau là chỗ có quy định. Nếu bạn muốn biết trong gói hạt hay gói ngũ cốc có gì, mặt sau đáng đọc hơn. Bài này đi qua ba khối thông tin ở mặt sau: danh sách nguyên liệu, bảng thành phần dinh dưỡng, và phần giá trị dinh dưỡng tham chiếu.

Việt Nam yêu cầu gì trên nhãn

Phần bắt buộc chung

Nghị định 43/2017/NĐ-CP về nhãn hàng hoá, được sửa đổi bởi Nghị định 111/2021/NĐ-CP, quy định các nội dung bắt buộc. Với thực phẩm, đó là tên hàng hoá, tên và địa chỉ tổ chức chịu trách nhiệm, xuất xứ, định lượng, ngày sản xuất, hạn sử dụng, thành phần hoặc thành phần định lượng, thông tin cảnh báo, hướng dẫn sử dụng và bảo quản.

Hai chi tiết trong nghị định này hữu ích khi đọc nhãn. Thành phần thực phẩm ghi theo thứ tự khối lượng giảm dần. Ngày sản xuất và hạn sử dụng ghi theo thứ tự ngày, tháng, năm; ghi thứ tự khác thì phải chú thích bằng tiếng Việt, và viết tắt NSX với HSD được chấp nhận.

Bảng thành phần dinh dưỡng

Thông tư 29/2023/TT-BYT do Bộ Y tế ban hành ngày 30 tháng 12 năm 2023 hướng dẫn cách ghi thành phần dinh dưỡng trên nhãn thực phẩm bao gói sẵn, có hiệu lực từ ngày 15 tháng 2 năm 2024. Năm chỉ tiêu phải ghi là: năng lượng, chất đạm, carbohydrat, chất béo và natri. Thông tư còn quy định thêm chỉ tiêu cho một số nhóm sản phẩm cụ thể, chẳng hạn đường tổng và chất béo bão hoà; nhóm nào ghi thêm gì thì cần tra trực tiếp trong thông tư.

Về lộ trình, có điều khoản chuyển tiếp: thực phẩm có nhãn chưa ghi thành phần dinh dưỡng theo quy định mới, đã được sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu hoặc lưu thông tại Việt Nam trước ngày 1 tháng 1 năm 2026, thì được tiếp tục lưu thông cho tới hết hạn sử dụng ghi trên nhãn. Nghĩa là bạn sẽ gặp cả hai kiểu nhãn trên cùng một kệ.

Đọc danh sách nguyên liệu trước, bảng số sau

Danh sách nguyên liệu cho biết sản phẩm được làm từ gì, còn bảng số chỉ cho biết kết quả. Vì nguyên liệu xếp theo khối lượng giảm dần, vị trí trong danh sách chính là thông tin. Với một gói ngũ cốc hỗn hợp, nếu nguyên liệu đầu tiên là yến mạch thì phần lớn khối lượng gói là yến mạch. Nếu nguyên liệu thứ hai đã là siro hoặc đường, phần ngọt trong gói đó không nhỏ.

Ba điều cần để ý ở khối này:

• Đường có nhiều tên. Đường mía, siro glucose, siro ngô, mật ong, mạch nha, siro gạo, nước quả cô đặc. Chúng nằm rải rác trong danh sách nhưng cùng góp vào dòng carbohydrate, nên đọc cả danh sách thay vì chỉ tìm chữ "đường".